You are here: Home Q&A Vragen en Antwoorden Apparaten zijn steeds beter in staat de menselijke hersenen te imiteren. Komen we ooit op het punt dat implantaten (al dan niet in het brein) communicatie zonder te spreken mogelijk maken?

Vragen en Antwoorden

Questions and Answers English Fragen und Antworten Deutsch

Is er iets wat u altijd al hebt willen weten over taal? Wij hebben misschien het antwoord! Op deze pagina beantwoorden we vragen over taal die gesteld zijn door mensen die geen taalonderzoeker zijn. Heeft u een vraag over taal? Stuur ons uw vraag via deze link! Onderzoekers van het Max Planck Instituut zullen regelmatig vragen selecteren en nieuwe antwoorden publiceren. Bezoek ons dus opnieuw in de toekomst, want dan vindt u hier nieuwe antwoorden en komt u nog meer te weten over taal. 

Apparaten zijn steeds beter in staat de menselijke hersenen te imiteren. Komen we ooit op het punt dat implantaten (al dan niet in het brein) communicatie zonder te spreken mogelijk maken?

Tegenwoordig wordt gesteld dat het menselijk brein een informatieverwerker is, net als een computer die ons in staat stelt om te gaan met een zeer complexe en uitdagende omgeving. Theoretisch gezien zou het daarom mogelijk zijn om de informatie die de hersenen bevatten uit te lezen door middel van een zogenaamd ‘brein-computer interface’ (BCI). Door het meten van hersenactiviteit in de visuele hersenschors en hier ingewikkelde, zelflerende computeralgoritmes op toe te passen, zijn onderzoekers nu bijvoorbeeld in staat om af te leiden wat iemand met zijn eigen ogen ziet.

5.08

Image: Ars Electronica

Ook op het gebied van taal zijn er veelbelovende resultaten behaald. In een taak waarbij proefpersonen dieren en gebruiksvoorwerpen dienden te onderscheiden, kon op basis van gemeten hersenactiviteit worden vastgesteld wat voor soort stimuli de mensen aangeboden kregen, dus of het bijvoorbeeld ging om gesproken dan wel geschreven stimuli, foto’s of natuurgeluiden. Met behulp van meer invasieve hersenmetingen kunnen onderzoekers bovendien informatie verkrijgen over welke spraakklanken mensen horen of uitspreken. Het lijkt er dus op dat het misschien, in een niet zo verre toekomst, mogelijk zal zijn om een hersenprothese te maken die ervoor zorgt dat een computer spraak produceert wanneer mensen denken aan wat ze willen zeggen.

BCI-onderzoekers zijn echter nog lang niet zover dat we zonder te spreken met elkaar kunnen communiceren. Ten eerste is menselijke communicatie veel meer dan alleen spreken en luisteren; we gebruiken nog veel meer signalen, zoals gebaren, gezichtsuitdrukkingen en andere vormen van non-verbale communicatie. Daarnaast hebben BCI’s zich tot nu toe vooral gericht op het ‘uitlezen’ van hersenactiviteit. Voor het ‘wegschrijven’ van informatie in het brein is een meer directe manipulatie van hersenactiviteit vereist. Cochleaire implantaten (gehoorprothesen) zijn een voorbeeld van hoe dit kan werken. Deze implantaten gebruiken auditieve informatie (geluiden, spraak) om de zenuwcellen in het oor elektrisch te stimuleren, zodat mensen die doof geboren worden toch kunnen horen. Maar ook dit betreft nog niet het direct stimuleren van het brein in de volle rijkdom die nodig zou zijn voor alledaagse communicatie. Het is dus theoretisch mogelijk is om enerzijds hersenactivatie uit te lezen en om te zetten in spraak en anderzijds auditieve signalen weg te schrijven naar de hersenen, zodat we onze stem en oren niet meer hoeven te gebruiken om te kunnen communiceren. Het is echter bijzonder moeilijk om een combinatie van beide toe te passen voor alledaagse communicatie. Hiervoor is nog enorm veel onderzoek nodig op het gebied van taalwetenschap, hersenonderzoek, informatica en statistiek.

 Dan Acheson & Rick Janssen
Vertaald door Lotte SchootRick Janssen & Nadine de Rue

Meer weten?

[1] Schoenmakers, S., Barth, M., Heskes, T., & van Gerven, M. A. J. (2013). Linear Reconstruction of Perceived Images from Human Brain Activity. NeuroImage, 83, 951-961.(link)

[2] Simanova, I., Hagoort, P., Oostenveld, R., van Gerven, M.A.J. (2012). Modality-Independent Decoding of Semantic Information from the Human Brain. Cerebral Cortex, doi:10.1093/cercor/bhs324.(link)

[3] Chang, E. F., Niziolek, C. A., Knight, R. T., Nagarajan, S. S., & Houde, J. F. (2013). Human cortical sensorimotor network underlying feedback control of vocal pitch.Proceedings of the National Academy of Sciences, 110, 2653-2658.(link)

[4] Chang, E. F., Rieger, J. W., Johnson, K., Berger, M. S., Barbaro, N. M., & Knight, R. T. (2010). Categorical speech representation in human superior temporal gyrus. Nature neuroscience, 13, 1428-1432.(link)

[5] Bouchard, K. E., Mesgarani, N., Johnson, K., & Chang, E. F. (2013). Functional organization of human sensorimotor cortex for speech articulation. Nature, 495, 327-332. (link)

About MPI

This is the MPI

The Max Planck Institute for Psycholinguistics is an institute of the German Max Planck Society. Our mission is to undertake basic research into the psychological,social and biological foundations of language. The goal is to understand how our minds and brains process language, how language interacts with other aspects of mind, and how we can learn languages of quite different types.

The institute is situated on the campus of the Radboud University. We participate in the Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour, and have particularly close ties to that institute's Centre for Cognitive Neuroimaging. We also participate in the Centre for Language Studies. A joint graduate school, the IMPRS in Language Sciences, links the Donders Institute, the CLS and the MPI.

 
Vragen en Antwoorden

Stuur de onderzoekers van
het MPI een nieuwe vraag: 

Outlined font 1,5 pt wide cirkle 3 pt.

Dit project werd door Katrien 
Segaert,
Katerina Kucera en 
Judith Holler
 opgestart. 

Momenteel wordt dit project
gecoördineerd door:
Katerina Kucera
Sean Roberts
Agnieszka Konopka
Gwilym Lockwood
Connie de Vos

Vroegere leden:
Joost Rommers
Mark Dingemanse