You are here: Home Q&A Vragen en Antwoorden Waarom hebben we spelling nodig?

Vragen en Antwoorden

Questions and Answers English Fragen und Antworten Deutsch

Is er iets wat u altijd al hebt willen weten over taal? Wij hebben misschien het antwoord! Op deze pagina beantwoorden we vragen over taal die gesteld zijn door mensen die geen taalonderzoeker zijn. Heeft u een vraag over taal? Stuur ons uw vraag via deze link! Onderzoekers van het Max Planck Instituut zullen regelmatig vragen selecteren en nieuwe antwoorden publiceren. Bezoek ons dus opnieuw in de toekomst, want dan vindt u hier nieuwe antwoorden en komt u nog meer te weten over taal. 

Waarom hebben we spelling nodig?

Stel je eens voor dat je de opdracht kreeg om een bericht te sturen naar een vriend, maar dat je alleen cijfers en interpunctiesymbolen mocht gebruiken. Misschien zou je wel een manier kunnen vinden om de geluiden die in de Nederlandse taal gebruikt worden om te zetten in deze symbolen. Maar als je je boodschap dan inderdaad op zou schrijven met behulp van je nieuwe 'alfabet', hoe moet je vriend dan weten hoe hij de symbolen weer om moet zetten naar geluiden (en dus naar taal)? Om dit te laten werken moeten jij en je vriend een overeenkomst hebben over hoe jullie de cijfers en interpunctiesymbolen gebruiken om woorden op te schrijven. Dat wil zeggen, jullie zouden samen een gedeelde spelling moeten hebben bedacht.

3.07NL

Net zoals iedere vertaalsleutel van een code is spelling een systeem om de symbolen van een alfabet (of van een ander schrift) om te zetten in de klanken van taal. Het hebben van een spelling betekent dat sprekers van dezelfde taal met elkaar kunnen communiceren door het gebruik van geschreven taal. Het is niet belangrijk welke vormen de symbolen die we gebruiken hebben - het is alleen belangrijk dat we begrijpen wat de relatie is tussen die symbolen (grafemen) en de geluiden (fonemen) die we gebruiken in gesproken taal.

Talen die hetzelfde schrift hebben, kunnen andere klanken gebruiken, en hebben dus verschillende spellingssystemen nodig. Om te schrijven in het Engels en in het Nederlands wordt bijvoorbeeld hetzelfde schrift gebruikt (het Romeinse alfabet). Maar hoewel veel grafeem-foneem-relaties hetzelfde zijn in de twee talen - de letter 'L' bijvoorbeeld wordt gebruikt om dezelfde klank te representeren in het Engels als in het Nederlands (light en licht) - zijn er ook letters die gekoppeld worden aan verschillende klanken in de verschillende talen. De letter 'g' bijvoorbeeld, wordt gebruikt als symbool voor een andere klank in de Engelse spelling (good) dan in de Nederlandse spelling (goed). Nederlandse en Engelse lezers moeten van deze grafeem-foneem correspondenties op de hoogte zijn om geschreven aan gesproken woorden te kunnen koppelen.

Verschillende mensen hebben verschillende ideeën over wat een 'goede'  spelling is. In het algemeen kan gezegd worden dat een spelling consistent moet zijn in de representatie van alle en alleen de relevante klankcontrasten in een taal, met zo weinig mogelijk symbolen en regels. Maar weinig spellingssystemen houden zich echter aan dit ideaal - je hoeft maar naar het Nederlands te kijken om je dat te realiseren! Vergelijk bijvoorbeeld de geschreven woorden 'cello'  en 'café'. Toch hebben rariteiten en uitzonderingen in spelling ook voordelen: ze laten historische ontwikkeling zien, leggen de nadruk op culturele relaties, en ondersteunen variatie tussen dialecten.

Lila San Roque & Antje Meyer
Vertaald door Lotte Schoot & Jolien ten Velden

Meer weten?

Online encyclopedia of writing systems and languages (link)
The Endangered Alphabets Project (link)
Scriptsource: Writing systems, computers and people (link)

Click to start the video on YouTube

About MPI

This is the MPI

The Max Planck Institute for Psycholinguistics is an institute of the German Max Planck Society. Our mission is to undertake basic research into the psychological,social and biological foundations of language. The goal is to understand how our minds and brains process language, how language interacts with other aspects of mind, and how we can learn languages of quite different types.

The institute is situated on the campus of the Radboud University. We participate in the Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour, and have particularly close ties to that institute's Centre for Cognitive Neuroimaging. We also participate in the Centre for Language Studies. A joint graduate school, the IMPRS in Language Sciences, links the Donders Institute, the CLS and the MPI.

 
Vragen en Antwoorden

Stuur de onderzoekers van
het MPI een nieuwe vraag: 

Outlined font 1,5 pt wide cirkle 3 pt.

Dit project werd door Katrien 
Segaert,
Katerina Kucera en 
Judith Holler
 opgestart. 

Momenteel wordt dit project
gecoördineerd door:
Katerina Kucera
Sean Roberts
Agnieszka Konopka
Gwilym Lockwood
Connie de Vos

Vroegere leden:
Joost Rommers
Mark Dingemanse