You are here: Home Q&A Vragen en Antwoorden Waarom keert bij sommige tweetalige patiënten na een beroerte maar één van de twee talen terug?

Vragen en Antwoorden

Questions and Answers English Fragen und Antworten Deutsch

Is er iets wat u altijd al hebt willen weten over taal? Wij hebben misschien het antwoord! Op deze pagina beantwoorden we vragen over taal die gesteld zijn door mensen die geen taalonderzoeker zijn. Heeft u een vraag over taal? Stuur ons uw vraag via deze link! Onderzoekers van het Max Planck Instituut zullen regelmatig vragen selecteren en nieuwe antwoorden publiceren. Bezoek ons dus opnieuw in de toekomst, want dan vindt u hier nieuwe antwoorden en komt u nog meer te weten over taal. 

Waarom keert bij sommige tweetalige patiënten na een beroerte maar één van de twee talen terug?

Wanneer iemand een beroerte krijgt, wordt de doorbloeding van bepaalde hersengebieden plots verstoord. Dat kan op twee manieren: een bloedvat knapt en begint te bloeden (hersenbloeding) of een bloedvat raakt geblokkeerd door bijvoorbeeld een bloedprop (herseninfarct). Wanneer dit gebeurt in een hersengebied dat belangrijk is voor taal, kunnen taalfuncties gedeeltelijk of geheel verloren gaan. Dit ziektebeeld wordt afasie genoemd. Patiënten kunnen na voldoende tijd, behandeling en revalidatie tot op zekere hoogte van deze aandoening herstellen. Mensen die twee (of meer) talen spreken - tweetaligen - kunnen op verschillende manieren van afasie herstellen. Het meest voorkomende is dat een tweetalige patiënt in beide talen in vergelijkbare mate herstelt: dit heet parallelle afasie. In sommige gevallen is het echter zo dat het herstel van tweetalige patienten ongelijk verdeeld is over zijn/haar talen. Dit type van herstel wordt selectieve afasie genoemd.

7_13_strokepatients

Het bestaan van selectieve afasie maakte dat onderzoekers in eerste instantie geloofden dat elke taal van een tweetalige persoon in een ander hersengebied gelokaliseerd moet zijn, gezien het feit dat na een beroerte de ene taal beter herstelt dan de andere. Met behulp van hersenscans zijn we er echter achtergekomen dat deze aanname niet correct is. Integendeel. Wanneer een persoon vele talen spreekt, activeren die allemaal een gemeenschappelijk netwerk van hersengebieden. Hoewel het volledige plaatje van hoe het brein meerdere talen genereert nog altijd niet helemaal bekend is, zijn er wel enkele factoren bekend die lijken te beïnvloeden in welke mate de talen van een tweetalige persoon na een beroerte herstellen. Als een persoon in een taal minder vaardig is dan in de andere, dan is de kans kleiner dat die taal tot hetzelfde niveau herstelt als de andere. Hoe meer een vaardigheid geautomatiseerd is, hoe gemakkelijker die herstelt. Iets dat moeite kost, zoals het spreken van een taal die je zelden gebruikt, herstelt ook moeilijker. Sociale factoren en emotionele betrokkenheid spelen ook een grote rol als we willen begrijpen welke taal na een beroerte herstelt. Je kunt hierbij bijvoorbeeld denken aan hoe vaak welke taal gebruikt wordt, of welke emoties geassocieerd worden met welke taal. Tot op heden is het nog steeds onduidelijk hoe deze factoren precies de mate van herstel beïnvloeden.

Een van de hedendaagse theorieën over waarom in meertalige afasiepatienten de ene taal beter herstelt dan de andere is dat de beroerte dan specifieke mechanismen in de hersenen heeft beschadigd die ervoor zorgen dat je bijvoorbeeld de ene taal kan onderdrukken (of uitzetten) wanneer je de andere taal gebruikt. Als de mechanismen die hiervoor zorgen beschadigd raken, is de patiënt wellicht niet langer in staat om in beide talen gelijkmatig te herstellen. Het lijkt dan alsof de patiënt een taal volledig verloren heeft, terwijl het probleem zit in controle over die taal. Onderzoekers hebben recentelijk ontdekt dat dit soort mechanismen meer aangedaan zijn bij tweetalige mensen met selectieve afasie die in slechts één taal herstellen, dan in tweetaligen met parallelle afasie, bij wie beide talen in gelijke mate herstellen. Gedurende het proces van taalherstel na een beroerte worden de verbindingen tussen taal- en controlegebieden opnieuw aangelegd. Dit interessante gegeven ondersteunt de eerdergenoemde theorie die selectieve afasie relateert aan verminderde/aangedane controle mechanismen. Dit is slechts één van de vele theorieën. Op dit moment proberen onderzoekers erachter te komen welke andere oorzaken ten grondslag liggen aan de verrassende patronen in herstel bij twee- of meertalige afasie.

Diana Dimitrova and Annika Hulten

Vertaald door Nadine de Rue en Lotte Schoot

Fabbro, F. (2001). The bilingual brain: Bilingual aphasia. Brain and Language, 79(2), 201-210. pdf

Green, D. W., & Abutalebi, J. (2008). Understanding the link between bilingual aphasia and language control. Journal of Neurolinguistics, 21(6), 558-576.

Verreyt, N. (2013). The underlying mechanism of selective and differential recovery in bilingual aphasia. Department of Experimental psychology, Ghent, Belgium. pdf

About MPI

This is the MPI

The Max Planck Institute for Psycholinguistics is an institute of the German Max Planck Society. Our mission is to undertake basic research into the psychological,social and biological foundations of language. The goal is to understand how our minds and brains process language, how language interacts with other aspects of mind, and how we can learn languages of quite different types.

The institute is situated on the campus of the Radboud University. We participate in the Donders Institute for Brain, Cognition and Behaviour, and have particularly close ties to that institute's Centre for Cognitive Neuroimaging. We also participate in the Centre for Language Studies. A joint graduate school, the IMPRS in Language Sciences, links the Donders Institute, the CLS and the MPI.

 
Vragen en Antwoorden

Stuur de onderzoekers van
het MPI een nieuwe vraag: 

Outlined font 1,5 pt wide cirkle 3 pt.

Dit project werd door Katrien 
Segaert,
Katerina Kucera en 
Judith Holler
 opgestart. 

Momenteel wordt dit project
gecoördineerd door:
Katerina Kucera
Sean Roberts
Agnieszka Konopka
Gwilym Lockwood
Connie de Vos

Vroegere leden:
Joost Rommers
Mark Dingemanse